Ubrzani tempo života, manjak vremena za osnovnim životnim potrebama, odnosno nedovoljno posvećivanje pažnje sopstvenom zdravlju itekako ostaviljaju traga na opšte zdravstveno stanje stanovništva, pa tako i na zdravlje usta i zuba.
Čista usta i lep osmeh predstavljaju osnovni preduslov za uspešan poslovni i društveni ambijent pojedinca. Zdrav osmeh je danas postao prva stepenica na profesionalnom putu, jer se sve više, s razlogom, poistovećuje sa dobrim opštim stanjem organizma.
Sa održavanjem i pranjem usta i zuba neophodno je početi sa nicanjem prvih mlečnih zuba. S obzirom na mali broj novoizniklih zuba čini se besmislenim tako rano pranje zuba, jer se ono povezuje isključivo sa korišćenjem četkice za zube. Čišćenje prvih novoizniklih mlečnih zuba vrši se gazom natopljenom vodom, kojom se uklanjaju naslage sa mlečnih zuba. Kasnije, kada dete postane svesno svog okruženja i nakon nicanja većine mlečnih zuba polako se uvodi odgovarajuća četkica za zube, najpre uz pomoć roditelja, a kasnije i samostalno.
Osnovni preduslov za nastanak karijesa i oboljenja desni je dentalni plak. Nicanjem prvih zuba dolazi do naseljavanja bakterija na površinu tek izniklih zuba, čime se stvaraju uslovi neophodni za pojavu karijesa. Naseljavanje usta bakterijama koje prouzrokuju karijes događa se u tom periodu, formirajući tako sredinu koja je podložna karijesu. Mlečni zubi se usled neadekvatnog održavanja kvare, javljaju se prvi bolovi, a neretko i otoci. Takvo dete, odnosno sad već mali pacijent, od najranijeg detinjstva formira odbojnost i strah prema stomatologu.
Iako je postulat savremene stomatologije bezbolan rad u ustima pacijenta, osobe koje su pretrpele neku traumu u detinjstvu vezanu za zube vrlo teško se odlučuju za posete stomatologu. Neretko, one i dalje zapostavljaju i ignorišu svoje loše stanje u ustima, dovodeći, na kraju, do ranog gubitka svih zuba.
Dva su faktora kojima se može preventivno delovati na zdravlje usta i zuba:
U svakodnevnom životu čoveku je na raspolaganju više načina i mogućnosti za dobro održavanje higijene usta i zuba.
Korišćenje četkice i paste za zube je najčešći i uobičajeni način. Četkicom se uklanjaju sve naslage sa zuba, desni i jezika, što doprinosi čistoći i svežini usta. Zube i usta je neophodno prati najmanje dva puta dnevno, ujutro, nakon ustajanja, pre doručka, i uveče, pre spavanja.
Četkice za zube se razlikuju u odnosu na veličinu (male, srednje, velike), tvrdoću (ultra meke, meke, srednje i tvrde), kao i materijal (napravljene od veštačkih ili prirodnih materijala).
Danas, osim standardnih četkica, postoje i električne četkice, koje omogućuju niz pogodnsoti. Osim što efikasnije uklanjaju naslage sa zuba, većina ima i tajmer koji upozorava na dužinu trajanja pranja zuba, koje ne sme biti manje od 3 minuta. Električne četkice, takođe, zahtevaju manju veštinu pri korišćenju. Pored električnih, kao poslednja generacija četkica, dostupne su i ultrasonične četkice. S obzirom na veliku i raznovrsnu ponudu četkica za zube, pravilan odabir je prvi korak ka dobroj oralnoj higijeni.
Na tržištu postoje i specijalne interdentalne četkice namenjene čišćenju teško pristupačnih prostora u ustima, odnosno održavanju fiksnih protetskih i ortodontsikh nadoknada.
Većina pasta za zube koje se koriste u svakodnevoj upotrebi imaju u svom sastavu sve neophodne sastojke koji doprinose prijatnijem korišćenju. Osnovni i najbitniji sastojak pasta za zube je fluor, koji se nalazi u obliku natrijum fluorida ili monofluorofosfata. Osim fluora sadrže i abrazive, zaslađivače, deterdžente, boje i različite arome.
Korišćenje konca za zube je važan deo oralne higijene. Redovnim korišćenjem konca za zube vrši se prevencija oboljenja desni i zuba. Konac je posebno efikasan kod čišćenja prostora između dva zuba, odnosno onih mesta gde standardna četkica za zube ne može da dopre.
Značajan deo dobrog oralnog zdravlja može se prepisati i korišćenju tečnosti za ispiranje usta. One najčešće sadrže hlorheksidin ili fluor i koriste se isključivo po uputstvu proizvođača ili pod kontrolom stomatologa.
U svakodnevnoj ishrani u organizam se unosi hrana različitog sadržaja i količine. Kako za opšte zdravlje, tako i za zdravlje zuba potrebno je voditi računa o što većem unosu sirove, neprerađene hrane, odnosno korišćenje svežih namirnica, voća i povrća. Vrlo je važno da se uveče pre spavanja, a nakon pranja zuba, ne unosi hrana jer je noć period kada su u ustima najbolji uslovi za stvaranje karijesa.
Za oralno zdravlje svakog pojedinca brinu se stomatolozi, koji prate stanje u ustima pacijenata tokom redovnih šestomesečnih pregleda, i zavisno od potreba daju odgovarajuće savete i primenjuju odgovarajuće terapeutske metode, a sve u cilju održavanaj dobrog stanja u ustima.
pročitaj još…
