Različiti nazivi umnjaka


umnjaci-zubi-mudrostiDentes serotinitreći molari, sapijentesi, osmice , zubi mudrosti, treći kutnjaci, samo su neki nazivi koji se odnose na umnjake. Umnjaci predstavljaju osmi zub od medijalne (središnje) linije u ljudskoj vilici. Čovek ima 4 takva zuba.

 

 

Razvoj umnjaka


Razvijaju se relativno kasno. Njihova mineralizacija se završava u 13./14. godini, a njihovo nicanje je u periodu od 18. do 25. godine.

Evolutivnim razvojem, smanjuje se veličina vilica i broj zuba. Tako, naučnici smatraju da će u dalekoj budućnosti čovek imati 20 zuba. Smanjenje veličine vilica ne prati uvek i smanjenje broja zuba.

Koji su glavni problemi sa umnjacima?


Glavni problemi vezani za umnjake su nemogućnost njihovog potpunog nicanja tj .pojava impakcija ili poluimpakcija tih zuba.
Impaktiran zub podrazumeva zub koji nije nikao zato što mu je normalan put nicanja ometen ili blokiran nekom preprekom.
Poluimpaktiran zub je zub koji je delimično vidljiv u usnoj šupljini a delimično prekriven mekim tkivom.
Impaktiran zub može da bude bilo koji zub ali najčešće impaktirani zubi su gornji i donji umnjaci, gornji očnjaci, donji premolari, itd.
Donji umnjaci najčešće stvaraju komplikacije vezane za impakciju.
Procentualno oko 15% populacije ima problema sa impaktiranim i poluimpaktiranim zubima.

Koji su uzroci impakcije zuba?


Razlozi impakcija nisu u potpunosti razjašnjeni i mogu biti brojni, a najčešći su:

  • Nedostatak prostora u zubnom luku
  • Ograničen rast vilica u napred-nazad smeru
  • Nepravilan položaj zubnog zametka iz kojeg nastaje zub
  • Kada je zubni zametak duboko postavljen u kosti
  • Skleroza kosti ili zadebljanja sluzokože na mestima gde trebe da izniknu zubi
  • Prisustvo prekobrojnih, impaktiranih zuba
  • Prisustvo patološkoh tvorevina (ciste, odontomi, tumori)

Nasleđe je predisponirajući faktor za nastanak impakcija. Naime, radi se o disproporciji između veličine zuba (koju dete nasleđuje od jednog roditelja) i veličine vilica (koje nasleđuje od drugog roditelja).

Takođe konzumiranje prerađene, meke hrane loše utiče na rast i razvoj viličnih kostiju.
Razvijanje navika konzumiranja zdrave hrane počinje još od doba odojčeta. Naime, potpritisak koji se stvara prilikom dojenja, pozitivno utiče na rast i razvoj viličnih kostiju. U slučaju da iz bilo kog razloga dojenje nije moguće, potrebno je da beba koristi anatomske (nuk) cucle.

Dijagnoza impaktiranih zuba


Otkrivanje impaktiranih zuba se vrši pomoću anamneze, kliničkog pregleda i obaveznih rendgenskih snimaka. Obično se preporučuje izrada specijalizovanog, ortopantomografskog (OPT), snimka jer daje mogućnost da na jednom snimku vidimo sve zube iz obe vilice. Na radiogramu mozemo da utvrdimo prisustvo impakcije, kao i oblik zuba, oblik i broj korenova, stanje okolne kosti, njenu gustinu. Na radiogramu se vidi i odnos impaktiranih zuba prema susednim zubima kao i odnos prema ostalim anatomskim strukturama.
Radiografski nalaz je neophodan ne samo za uspostavljanje dijagnoze vec i za definitivan plan terapije.

Komplikacije koje mogu da uzrokuju impaktirani i poluimpaktirani zubi


Perikoronitis:

Perikoronitis predstavlja zapaljenje gingive oko poluimpaktiranog zuba.
To je komplikaciju koja je najčešće vezana za donje, poluimpaktirane umnjake. Krunica ovakvih zuba se nalazi izvan kosti ali je prekrivena mekim tkivom. Zbog slabog samočišćenja, hrana zapada u prostor između okluzalne površine zuba i gingive koja ga pokriva.
Manifestuje se jakim bolom u zahvaćenoj regiji, otežanim otvaranjem usta (trizmus), otežanim gutanjem (disfagijom), crvenilom i otokom okolne sluzokože, kao i upalom limfnih žlezda ispod donje vilice. Bol moze da bude jako intenzivan i da se širi u uho i vilični zglob.

Stvaranje parodontalnog džepa oko susednog zuba:

Najčešća komplikacija, naročito ako se radi o poluimpaktiranom zubu. Hrana i mikoorganizmi koja se zadržavaju ispod gingive koja prekriva okluzalnu površinu poluimpaktiranog zuba uzrokuje pojavu parodontalnog džepa i povlačenje desni ka strani drugog molara.

Karijes:

Poluimpaktirani zubi usled nepovoljnog položaja kao i usled nemogućnosti čišćenja i pranja podložniji su karijesu mnogo više nego ostali zubi. Impaktiran zub može da izazove karijes susednog zuba sa kojim je u kontaktu.

Resorpcija korena susednog zuba:

Predstavlja komplikaciju koja je rezultat povećanog pritiska na koren susednog zuba.

Bol:

Pritskom na neki periferni nerv, impaktiran zub moze dati ovu komplikaciju.

Patološki procesi (ciste, tumori):

Oko impaktiranog zuba je prisutan njegov folikul koji može cistično da degeneriše i postane odontogena cista ili da nastane odontogeni tumor.

Stvaranje ortodontskih anomalija:

Impaktirani i poluimpaktirani zubi vrše konstantan pritisak na ostale zube. Usled tog pritiska, česta su pomeranja ostalih zuba tj. dolazi do ortodontskih nepravilnosti zubnog luka.

Terapija impaktiranih i poluimpaktiranih zuba


Zasniva se na hirurškom vađenju impaktiranog zuba. Nakon uspostavljanja dijagnoze, kliničkog pregleda i analize rendgen snimka planira se sama hirurška intervencija. Ona se sastoji od incizije, oslobađanje zuba od kosti, njegovog odstranjenja i na kraju od ušivanja načinjene incizije.
Post-operativno se pacijentima ordiniraju antibiotici kao prevencija infekcije, kao i preparati protiv otoka koji je najintenzivniji 48 sati posle intervencije.

Pacijentima se savetuju i analgetici koji se uzimaju po potrebi, jer prag bola nije isti kod svakog coveka.
Nekada iz ortodontskih razloga, potrebno je uraditi hirurško vađenje impaktiranih umnjaka koji nisu završili rast korena. Takva intervencija se naziva žermektomija i obicno se izvodi u 13. ili 14. godini života.


Write a comment:

*

Your email address will not be published.

sixteen + 5 =

© 2018 - Magic Dent - dsgn: shojke.com